De wereld hoeft de kerk niet te missen.

In De Volkskrant van afgelopen zaterdag beschrijft Sander van Walsum hoe erg het is als de kerk verdwijnt uit Nederland. Hij beschrijft in zijn artikel hoe belangrijk de kerk is voor de samenleving. Vooral nu de macht van dit instituut voorbij is en de kerk zich meer en meer bescheiden opstelt. Er valt wel wat af te dingen op van Walsums grote enthousiasme over vrijzinnig geloven en zijn impliciete overtuiging dat daar juist de kracht van de kerk ligt. Maar de strekking van zijn artikel is prachtig. Het raakt voor mij aan wat ik leer van Stefan Paas in “Vreemdelingen en Priesters”. De macht is voorbij. De grote woorden zijn voorbij. De kerk is bescheiden geworden. Overigens kijkt van Walsum genuanceerd aan tegen die bescheidenheid: “Met hun bescheidenheid doen de kerken zichzelf te kort. Want wat hun tekortkomingen ook mogen zijn geweest, ze hebben eeuwenlang een bron van maatschappelijke cohesie en continuïteit gevormd.” Nu komt er een andere tijd. De kerk is op een bescheiden maar krachtige manier aanwezig in de samenleving; voedselbanken, schuldhulpmaatje, Hulp in de Praktijk, Stichting Present, zomaar een greep uit het brede aanbod van gelovigen die op het grondvlak van de samenleving God vertegenwoordigen. Niet te veel grote woorden, dat bevalt me wel. Gewoon de barmhartigheid van God laten zien. En dan verwonderd zijn over de mooie dingen die gebeuren. Een groep jongeren die een tuin opruimen. Een losse verzameling kerkleden die even samenwerken om een vervuild huis op te knappen. Een kerkelijke gemeente die biddend klaar staat voor de buurt. Dat mag ons land niet kwijtraken. Als de kerk zijn roeping kent, zal ons...

Zoek de stilte, vind God.

De eerste stilteretraite die ik volgde duurde acht dagen. In mijn omgeving werd met enige reserve gereageerd. “Wat een gedoe, en dan acht dagen lang. Wat gaat dat opleveren?” Ik had geen helder beeld van het resultaat. Ik kende wel mijn verlangen. Ik hoopte op een lange tijd van rust en stilte om daarin God te ontmoeten. Zijn licht over mijn leven te laten schijnen en te weten hoe mijn weg verder zou gaan. Ik was me al langer bewust op een kruispunt te staan maar onvoldoende zeker over de volgende stap. De stilte was soms wat vervreemdend. Het contact met anderen is heel beperkt. Je ziet soms dat mensen iets meemaken maar er zijn geen woorden om er naar te informeren, laat staan om iemand te bemoedigen. Maar het hoefde ook niet. Een goede les voor een pastor; er waren andere begeleiders zij voerden de gesprekken en ik was daar alleen maar voor mezelf. Ik mocht de stilte zo ontvangen. Een weldadige stilte alleen onderbroken door de dagelijkse lofzang en de gesprekken met de begeleiders. In de stilte was ik met de Bijbel bezig. Biddend over bijbelgedeelten die ik kreeg aangereikt. Een eigenaardige methode natuurlijk als je gewend bent preken voor te bereiden. Bijbelverzen zijn om uit te leggen niet om te bidden. Het bleek echter een prima manier om de stilte vorm te geven. En wat was het goed om Gods stem in die stilte te horen. Het was ook goed om te toetsen wat ik hoorde. Twee wijze begeleiders stonden naast me. Ook tegenover me. Ze daagden me uit om wat ik van God meende te...

De moord op mevrouw Borst was niet politiek.

Als volgeling van Jezus gruw ik van moord. Zeker van moord met een godsdienstig motief. Ik walg van mensen die in de naam van mijn Heer abortusklinieken aanvallen en daarbij niet terugschrikken voor levensgevaarlijk geweld. Ik schrik ook van de moord op mevrouw Borst. Maar het lijkt me onzin om het als een politieke moord te benoemen. De dader had last van psychoses en zocht al jaren hulp. Duidelijk is dat er grote fouten zijn gemaakt in de beoordeling van zijn situatie, waardoor hij, tegen de wens van zijn familie in, vrij bleef rondlopen. Hij heeft in een vlaag van verwarring zijn eigen zus vermoord. Was dat ook politiek? Het is goedkoop effectbejag van journalisten om het zo te benoemen. Ik heb begrip voor het sentiment van Pechtold, als hij benadrukt dat mevrouw Borst een eerlijke hoogstaande vrouw was die pal stond voor haar idealen. Ik ben daar zelf ook volkomen van overtuigd. Dat is echter in dit geval niet een relevant punt. De dader zegt weliswaar dat hij moest optreden vanwege het euthanasie standpunt, maar dat is een uiting van zijn ziekte. De chemische processen in zijn hersenen zijn zodanig ontregeld dat hij in onzinnige waarheden gelooft. Dat is geen politieke stellingname. Misschien zou het met goede medicijnen al heel anders zijn. In deze situatie is het van belang ons te bezinnen op de vraag hoe we omgaan met ernstig zieke mensen. We moeten nagaan waarom de fouten zijn gemaakt in de behandeling van de dader en door wie. En ons misschien ook de vraag stellen of we de juiste prioriteiten stellen als we bezuinigen op gezondheidszorg. Maar...

Afscheid van een topper.

Afgelopen zondag was ik in Julianadorp. Ik mocht onze kerken vertegenwoordigen bij het afscheid van Jan Kiers. Hij legt zijn functie als geestelijk verzorger neer en gaat verder met zijn werk als supervisor. Een mijlpaal, waarbij ik zijn stola en toga in ontvangst zou nemen om daarmee de overgang naar een andere levensfase te markeren.   Het was een prachtig afscheid. Nooit eerder was ik zo onder de indruk van een kerkdienst. Zoveel mensen met een beperking zoveel ruimte en vrijheid zoveel liefde en spontaniteit. Wat was het goed om mee te maken hoe verstandelijk beperkte broers en zussen het geloof beleven en ontvangen. Hun warmte en enthousiasme deed me Gods nabijheid ervaren.   En wat was het goed om te zien hoe zorgvuldig Jan en zijn collega de dienst leidden. Er was veel vrijheid, die oppervlakkig gezien soms chaos leek. Maar ik zag en proefde tegelijk het belang van goede orde en vertrouwdheid. Duidelijke symbolen, heldere vormen en de kracht van professionele doordenking. Daarbij de ontspannen aandacht van de pastores voor alles wat de kerkgangers nodig hadden. Mijn buurvrouw in de dienst is geloof ik wel zeven keer naar Jan toegerend om hem een knuffel te geven. Op die manier liet ze zien hoe iedereen hem gaat missen.   Toen ik hem toe mocht spreken heb ik me vrijmoedig afgevraagd of hij wel zeker weet dat hij wil stoppen. Als je zo duidelijk een mooie taak hebt in de kerk van de Heer en je doet het zo goed, wat zou je dan anders willen?   Ik wist wel beter natuurlijk. Ik had meegeleefd naar dit moment. En...

Betalen homo’s de prijs voor eenheid?

Zaterdag vergadert de Landelijke Vergadering van de Nederlands Gereformeerde Kerken. Spannende dag. Aan de orde is het rapport over ambt en homoseksualiteit. Uit een persbericht blijkt  dat het moderamen voorstelt om op dit moment geen besluit te nemen. De materie is te ingewikkeld.   Ik kan me wat voorstellen bij die overweging. Een goed besluit vraagt vermoedelijk te veel van de gemeenschap: uitgebreid gesprek, toetsing van de argumenten voldoende  tijd om te luisteren en elkaar te ontmoeten. Dat kost veel tijd en energie maar vooral ook veel geestelijke veerkracht. Dan gaat het er om spannen in de kerken. Verhoudingen komen in dat proces, hopelijk tijdelijk, onder druk te staan. Ik sluit niet uit dat de relatie met andere kerken ook meespeelt. Moet je kerkelijke eenheid op het spel zetten door een gesprek te voeren dat in eigen  huis die eenheid  onder druk gaat zetten?   En ik snap het heel goed. Het lijkt gewoon wijs.   Om heel eerlijk te zijn, het is nog maar een kleine vier jaar geleden dat ik zelf een dergelijk advies gaf. Na een studieverlof adviseerde ik de kerkenraad van mijn toenmalige gemeente om nu geen verdere stappen te zetten als het gaat over de rol van homo’s in de kerk. Nadenken over openstelling van de ambten zou volgens mij de gemeenschap teveel onder druk zetten. En daarmee ook de plek van homo’s onveilig maken.   Maar toen begon bij mij de verscheurdheid steeds beter voelbaar te worden. Namelijk dat ik een wijs besluit voorstelde, maar mijn eigen zoon daarmee in de kou liet staan.   Ik ben nog steeds dankbaar dat we elkaar...